Akcenty plastyczne w łódzkiej architekturze czasów PRL-u

Prezentacja towarzysząca wystawie Bogdan Skopiński - projektant czy twórca?

pracowanie merytoryczne: Bartosz Stępień · projekt graficzny: Ida Stańczyk

montaż: Marek Prus, Grzegorz Krajewski, Tomasz Prus

W dniach od 1 września do 15 października 2023 r. w Ośrodku Propagandy Sztuki w łódzkim parku im. Sienkiewicza (Miejska Galeria Sztuki w Łodzi) oglądać można było wystawę poświęconą wszechstronnej twórczości Bogdana Skopińskiego. Wystawa, której kuratorem był Dariusz Leśnikowski, prezentowała dokonania wspomnianego artysty na polach fotografii, malarstwa, rzeźby oraz projektowania monumentalnych akcentów plastycznych w architekturze. Ponieważ owo ostatnie zagadnienie było wspólną domeną wielu artystów plastyków w czasach PRL-u, wprost konieczne było rozwinięcie tego tematu.

Akcenty plastyczne we wnętrzach i na elewacjach budynków użyteczności publicznej stosowano od dawna, a w czasach PRL-u kontynuowano tę tradycję. Nikogo nie dziwiły mozaiki lub sgraffita na szkolnych gmachach czy we wnętrzach teatrów. Z początkiem lat 70. XX w. można było jednak zaobserwować znaczny wzrost liczby realizacji pod znakiem zwiększenia udziału plastyki w architekturze. Wiązało się to m.in. z przygotowaniami do obchodów 550-lecia nadania Łodzi praw miejskich oraz 150-lecia Łodzi przemysłowej (1973 r.), w związku z którymi starano się podnieść poziom estetyki zakładów oraz przestrzeni miejskiej jako takiej. Jeśli zaś chodzi o wnętrza, to zakładowe hole i sale plenarne miały nie ustępować pod względem zastosowanych akcentów plastycznych teatralnym foyer. Nic dziwnego, w tamtych czasach zaczęto inaczej patrzeć na zatrudnionych w łódzkim przemyśle: nie byli to już robotnicy fabryczni, lecz pracownicy zakładów, którym, oprócz nowoczesnych maszyn, należało zapewnić odpowiednie warunki pracy, również w kontekście estetyki wnętrz. Zaowocowało to licznymi realizacjami w postaci płaskorzeźb z elementów ceramicznych, drewnianych i metalowych, a także mozaik i innych technik. Niektóre z nich można podzwiać do dziś, inne odeszły do historii.


Ekspozycja była ogólnodostępna i stanowiła swoiste nawiązanie do wystawy "Plastyka towarzysząca architekturze", zorganizowanej w tej samej lokalizacji w 1972 r., a mającej na celu zaprezentowanie potencjału łódzkich twórców w dziedzinie projektowania i realizacji monumentalnych akcentów plastycznych.

***